ਲੱਦਾਖ ਹਿੰਸਾ ਲਈ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ‘ਬਲੀ ਦਾ ਬੱਕਰਾ’ ਬਣਾਇਆ: ਵਾਂਗਚੁਕ
ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਅੱਜ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਇਸ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ‘ਬਲੀ ਦੇ ਬੱਕਰੇ ਵਾਲੀ ਸਿਆਸਤ’ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। MHA ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ’ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਜਿਸ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸਖ਼ਤ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ (PSA) ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।\
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੁਆਰਾ ਭੜਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਬਲੀ ਦਾ ਬੱਕਰਾ ਲੱਭਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।’’
ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਬਲੀ ਦਾ ਬੱਕਰਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਚਲਾਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਸਿਆਣੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ‘ਚਲਾਕ’ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਨ।’’
ਲੱਦਾਖ ਲਈ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਅੰਦੋਲਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਕਾਰਕੁਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ‘‘ਮੈਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਸ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ ਪਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।’’
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਾਂਗਚੁਕ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਲੱਦਾਖ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਲਈ ਅੰਦੋਲਨ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਲੇਹ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ, ਅੱਗਜ਼ਨੀ ਅਤੇ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਝੜਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਜਣੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 80 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 40 ਪੁਲੀਸ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜਲਵਾਯੂ ਕਾਰਕੁਨ ਨੇ ਰੋਹ ਦੇ ਭਖ਼ਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ‘ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਹਰ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪੂਰੇ ਨਾ ਹੋਏ ਵਾਅਦਿਆਂ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ’ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਨੌਕਰੀ ਰਾਖਵੇਂਕਰਨ ’ਤੇ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਕਬਾਇਲੀ ਦਰਜੇ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਅਤੇ ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਅਪੀਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਣਛੂਹੀਆਂ ਹਨ।ਵਾਂਗਚੁਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਬਲੀ ਦਾ ਬੱਕਰਾ ਸਿਆਸਤ’ ਵਰਤ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ‘ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਰਹੀ’, ਸਗੋਂ ਅਜਿਹੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਤੋਂ ਧਿਆਨ ਹਟਾ ਕੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ‘ਹੋਰ ਵਿਗਾੜ’ ਦੇਣਗੇ।
